Het Onderwijs Zorg Centrum (OZC) in Harderwijk

8 november 2019

Het Onderwijs Zorg Centrum (OZC) is er voor díe leerlingen die op school vast lopen en waarbij het (nog) niet helder is wat er nodig is om het proces vlot te trekken. Vaak is er al van alles aan gedaan om een leerling binnenboord te houden, maar is de ondersteuningsbehoefte nog niet helder of is er een time out nodig. Voor die leerlingen is het beter om tijdelijk afstand van de school te kunnen nemen. Zij kunnen dan terecht op het OZC, tot ze weer klaar zijn om terug te gaan naar school of om te kijken of er een betere passende school in de regio is. En ook voor leerlingen die al een tijdje thuiszitten kan het OZC een passende tijdelijke oplossing zijn om terug te keren naar het onderwijs.

Het OZC is een locatie aan de Gelreweg in Harderwijk en wordt geleid door docent Marc Mik en coach Martijn Mast. De resultaten die zij bereiken zijn goed. Vorig jaar verbleven 17 leerlingen in het OZC en alle 17 zijn via het OZC weer teruggekeerd in het onderwijs. Zeven leerlingen keerden terug naar de eigen school. De overige leerlingen vonden een vervolgtraject bijvoorbeeld in het VSO, het MBO of een andere VO school. Maar wat is de sleutel van het succes?

“Het feit dat de leerling tijdelijk uit de schoolcontext is geplaatst”, antwoorden Marc en Martijn op deze vraag. “Omdat een leerling uit de eigen school is geplaatst en de groep hier klein is, kun je spelen met de context en deze zo vormgeven dat het past bij de leerling. Dit maakt maatwerk mogelijk. De focus ligt hier op de leerling zelf. Er wordt wel gesproken over school, maar het gaat met name om de leerling. Alles rond de leerling komt aan bod, ook de buitenschoolse situatie.” Vervolgens kijken we natuurlijk met de leerling hoe ze weer een plek vinden in het onderwijs.

Naast Marc en Martijn zijn er goede contacten met de jeugdhulp en de PCL van Stichting Leerlingenzorg. Er is geregeld overleg en samen bewaken ze de voortgang van de leerlingen. Bij de intake is iedereen al aanwezig. Sfeer en betrokkenheid geven een gevoel van veiligheid en begrip bij de leerling. “Veel leerlingen komen naar het OZC vanwege gedragsproblemen”, zegt Marc. “Maar wat zit er achter het gedrag? Het OZC biedt de setting om daar achter te komen, terwijl op school het gedrag de schoolgang in de weg staat. We bepalen mét de leerling de spelregels. Er is ruimte voor de leerling om zichzelf te testen. En hierover gaan we met elkaar in gesprek. Het gevoel van veiligheid is een eerste vereiste om aan zichzelf te kunnen werken.”

“Leerlingen snappen ook dat ze de schoolse context even achter zich kunnen laten om aan zichzelf te werken. Dit zou je nooit kunnen doen met verplichte therapie of in de bestaande schoolse context. Het is goed dat het OZC ook écht apart zit en niet in een school”, vult Martijn aan. “Er kan heel snel geschakeld worden. Een leerling zit wel in een lokaal, maar door de naaste coachingsruimte is het mogelijk om een leerling meteen uit het lokaal te halen om aan de slag te kunnen naast het schoolse. Gesprekken hoeven niet gepland te worden, maar kunnen gevoerd worden op het moment dat het nodig is. Snel kunnen acteren is onderdeel van het succes.”

Naast hun schoolprogramma volgen ze ook aan ander aanbod. Psychomotorische Training (PMT) is bijvoorbeeld een van de succesvolle onderdelen. Het doel van PMT is het verminderen of wegnemen van psychische klachten door er op een lichamelijke actieve manier aan te werken. Er wordt gebruik gemaakt van bewegingsvormen en lichaamsgerichte technieken. De leerlingen leren lichaamssignalen, gevoelens en gedragspatronen te herkennen en begrijpen. Dit helpt vervolgens weer om problemen en klachten anders te benaderen. “Veel leerlingen leren hun eigen lichaam en zichzelf opnieuw kennen en bekijken tijdens deze training”, zegt Martijn. “Het helpt om hun problemen onder ogen te komen, te bekijken en op te lossen. Want het gaat niet altijd om schoolse problemen, maar ook problemen bijvoorbeeld rondom een scheiding van de ouders. Maar ook (te) hoge verwachtingen van zichzelf kunnen een onderliggend probleem zijn. En dit kan invloed hebben op school. De context van het OZC biedt ruimte en veiligheid om een weg open te breken naar goede ondersteuning. Er is ruimte om een goede werkrelatie op te bouwen. En pas als die relatie er is, kun je verder met het onderliggende probleem. Het mag er over gaan, het mag er zijn. En niet alleen voor de leerling, maar ook voor de ouders.”
“We zijn geen behandelaars”, vult Marc aan. “Maar we kunnen wel het probleem boven tafel halen en richting geven naar de oplossing. Er is vaak op school al veel ondersteuning ingezet, maar vaak is er geen didactisch probleem. Wat overigens niet zegt dat de school geen ondersteuning moet blijven inzetten, dit moeten ze zeker blijven doen op didactisch gebied, want hier zijn ze goed in.”

Het OZC is geen verkapte verwijderingsmaatregel, maar echt gericht op terugkeer naar het onderwijs. Samen met de leerling en ouders wordt een rapport gemaakt met handelingsadviezen. Zowel de leerling als de school krijgen dit rapport. In het rapport staan doelen die met de leerling zijn opgesteld.  “Er ligt hier wel een risico”, zegt Martijn. “Wij hopen altijd dat het rapport voldoende inzicht biedt voor de school om er mee uit de voeten te kunnen. En dan niet alleen voor de Zorgcoördinator, maar ook voor de docenten die deze leerling in de klas krijgen. Daarnaast is de leerling tijdens de periode op het OZC uit beeld voor de school, terwijl zij wel het curriculum moeten aanpassen en een plan op maat moeten aanbieden. Daar is nog wel verbetering mogelijk. We moeten samen kijken hoe het schoolwerk beter aangeleverd kan worden en hoe we de benodigde toetsen kunnen afnemen. Het OZC haalt de leerling namelijk wel uit het ritme van school. Het geeft een onzekere tijd: mag ik wel terug naar school? En wat komt er in mijn rapport? Een mentor die de leerling blijft volgen en blijft informeren is daarom prettig voor de leerling. Dit geeft een gevoel van betrokkenheid en interesse en vergroot de kans op een succesvolle terugkeer op school.”
 

Delen via: